ΑΡΘΡΑ
Ἡ κίνηση εἶναι ζωή καί ἡ ζωή εἶναι κίνηση
ΑΣΚΗΣΗ: ΑΣΠΙΔΑ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΕΞΙΑΣ
Α. Ἡ κίνηση εἶναι ζωή καί ἡ ζωή εἶναι κίνηση
Ὁ ἄνθρωπος ἔχει δημιουργηθεῖ καί προγραμματιστεῖ κατά τέτοιον τρόπο ὥστε συνεχῶς νά κινεῖται καί νά παράγει ἔργο μέ τήν κίνηση. Ἡ ζωή μας εἶναι συνυφασμένη μέ τήν κίνηση. Τίποτα δέν εἶναι στατικό στόν ἄνθρωπο. Τό ἴδιο συμ- βαίνει καί στή φύση. Ὅλα κινοῦνται. Ὅ,τι δέν κινεῖται εἶναι νεκρό.
Ξεκινώντας ἀπό τήν ἐμβρυϊκή ζωή, ὅπου ἡ κίνηση εἶναι ἀπαραίτητη γιά τήν ἀνάπτυξη φυσιολογικῶν ἐμβρύων, δημιουργεῖται ἕνα «μοτίβο κίνησης», πού ἐπαναλαμβάνεται καθ᾽ ὅλη τή διάρκεια τῆς ζωῆς μέχρι τόν θάνατο.
Στό ἔμβρυο ὑπάρχει μιά ἀέναη παραγωγή καί συνεχής «κίνηση κυττάρων» μέ ἀκριβεῖς καί σκόπιμες μετακινήσεις, ὥστε μέ θαυμαστό τρόπο νά σχηματίζονται οἱ ὥριμοι ἱστοί, τά ὄργανα, τά λειτουργικά συστήματα καί τά διάφορα τμήματα τοῦ σώματος. Λανθασμένες μετακινήσεις κυττάρων κατά τήν ἀνάπτυξη τοῦ ἐμβρύου μπορεῖ νά ὁδηγήσουν σέ γενετικές ἀνωμαλίες. Ἡ «κίνηση κυττάρων» εἶναι ζωτικῆς σημασίας γιά τήν ἐπιβίωση, τή λειτουργία καί τήν ἀνάπτυξη τῶν ὀργανισμῶν. Ἀλλά καί τό ἴδιο τό ἔμβρυο μετά ἀπό τόν τέταρτο μήνα τῆς κύησης κινεῖται συνεχῶς μέσα στή μήτρα τῆς μητέρας καί ἐξακολουθεῖ νά κινεῖται μέ ταχύτερους ρυθμούς μέχρι τή γέννηση.
Ἡ «κίνηση» εἶναι ζωτικῆς σημασίας καί κατά τήν ἐνήλικη ζωή. Ὅλα τά ὄργανα καί τά συστήματά μας εἶναι σέ συνεχῆ κίνηση. Οἱ «κινήσεις τοῦ αἵματος», πού ἀναφέρονται στήν κυκλοφορία τοῦ αἵματος, οἱ κινήσεις τῶν πνευμόνων (ἀναπνευστικές κινήσεις), πού ἐπιτυγχάνονται μέσῳ τῆς δράσης τοῦ διαφράγματος καί τῶν μεσοπλεύριων μυῶν, οἱ «κινήσεις τοῦ ἐντέρου», γιά τήν πέψη ἤ τήν ἀπόρριψη ὑπολειμμάτων τροφῆς καί ὑγρῶν ἀπό τό πεπτικό σύστημα, εἶναι μερικά παραδείγματα ζωτικῆς σημασίας, πού ἀποδεικνύουν τή φυσική ἀνάγκη γιά κίνηση ὅλων τῶν λειτουργικῶν συστημάτων τοῦ ἀνθρώπου. Θαυμάζει κανείς τό γεγονός ὅτι γιά τήν παρατήρηση καί ὀπτική παρακολούθηση εἰκόνων ἑκούσιες κινήσεις τῶν ματιῶν (σακκαδικές κινήσεις) καταγράφονται πάνω ἀπό 100.000 ἡμερησίως. Σαράντα τρεῖς ἐνεργοποιημένοι μύες τοῦ προσώπου μποροῦν νά δημιουργήσουν πάνω ἀπό 10.000 διαφορετικές μιμικές ἐκφράσεις. Γιά ἕνα χαμόγελο χρειάζονται νά κινητοποιηθοῦν περίπου δεκατρεῖς μύες, ἐνῶ γιά νά συνοφρυωθεῖ κανείς, ἀπαιτοῦνται τετραπλάσιοι μύες (47). Γιά τή διατήρηση τῆς ὑγείας καί τήν ἀποφυγή ἀσθένειας, κύτταρα τοῦ ἀνοσοποιητικοῦ συστήματος κινητοποιοῦνται ἄμεσα, γρήγορα καί στοχευμένα, ὥστε νά ἀμυνθοῦν σέ κάθε ξένο εἰσβολέα, ὅπως σέ μικρόβια ἤ ἰούς.
Στόν ἐγκέφαλο τά νευρικά κύτταρα (νευρῶνες) εἶναι σέ συνεχῆ ἐνεργοποίηση. Οἱ νευρῶνες εἶναι ἰδιαίτερα ἐξειδικευμένοι γιά τήν ἐπεξεργασία καί τή μετάδοση κυτταρικῶν σημάτων (νευρικές ὤσεις). Ὁρισμένοι νευρῶνες πραγματοποιοῦν ὤσεις μέ ταχύτητες ἕως 432 χιλιόμετρα τήν ὥρα. Ὁ ἐγκέφαλος δέν κοιμᾶται ποτέ. Ἀκόμα καί ὅταν ἐμεῖς κοιμόμαστε, αὐτός εἶναι σέ κινητοποίηση. Νευρικά κύτταρα πού δέν δέχονται ἐρεθίσματα ἤ δέν στέλνουν ὤσεις σέ ἄλλα κύτταρα ἐκφυλίζονται καί πεθαίνουν.
Γενικότερα, ἡ ἐπιβίωση τοῦ ἀνθρώπου, ἡ διατροφή, ἡ μετακίνησή του, ἡ ἐξασφάλιση τῆς ἄμυνάς του ἀλλά καί ἡ ἔκφραση, ἡ ὁμιλία, ἡ ἐπικοινωνία μέ τούς ἄλλους ἀνθρώπους, ἡ τέχνη, ὁ πολιτισμός, ἡ ἀνάπτυξη τῆς κοινωνίας, ὅλα εἶναι κίνηση καί ἄσκηση.
Ἡ κάθε κίνηση σηματοδοτεῖ τή ζωή. Ἡ εὐεξία βελτιώνεται μέ τήν κίνηση, τή δραστηριότητα καί τίς ὑγιεινές συνήθειες. Σέ περίπτωση κινητικῆς ἀδράνειας μυῶν μόλις δύο ἤ τριῶν ἑβδομάδων, μπορεῖ νά ξεκινήσει σημαντική ἀπώλεια μυϊκῶν ἰνῶν, ἡ ὁποία ὁδηγεῖ σέ μυϊκή ἀτροφία, πού γίνεται αἰσθητή στόν πρῶτο μήνα.
Ζῶ σημαίνει κινοῦμαι. Ὅ,τι δέν κινεῖται εἶναι νεκρό. Ἡ ἀκινησία σηματοδοτεῖ τήν παρακμή, τήν ἐκφύλιση, τήν ἀτροφία, τόν μαρασμό καί τελικά καταλήγει στόν θάνατο. Εἴμαστε δημιουργημένοι νά κινούμαστε· ὁπότε ἄς στηρίξουμε τό σῶμα μας, ἄς κρατήσουμε τήν ὑπόστασή μας καί τήν εὐεξία μας μέ τήν κίνηση, γιά νά μποροῦμε νά συνεχίζουμε νά ζοῦμε ὡς φυσιολογικοί ἄνθρωποι. «Ἡ ἀπραξία εἶναι πάντα ὀλέθρια», ἐπισημαίνει ὁ ἅγιος Θεοφάνης.
Γεωργία Δερετζῆ
Νευρολόγος
“Ἀπολύτρωσις”, Ἰαν. 2026
