Μητέρα γλώσσα

   Ἡ 9η Φεβρουαρίου, ἡμέρα κατά τήν ὁποία ἐγκατέλειψε τά ἐγκόσμια ὁ ἐθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός († 1857), θεσμοθετήθηκε ὡς Παγκόσμια Ἡμέρα τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας μέ ἀπόφαση τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων τόν Ἀπρίλιο τοῦ 2017. Ἡ ἀνακή­ρυξη ὁλοκληρώθηκε μέ ὁμόφωνη ἀπόφαση τῆς 43ης Γενικῆς Διάσκεψης τῆς UNESCO στή Σαμαρκάνδη τοῦ Οὐζμπεκιστάν στίς 12 Νοεμβρίου 2025 μέ τήν ὑποστήριξη ἐνενήντα κρατῶν-με­λῶν. Καί πολύ δικαιολογημένα, ἀφοῦ ἡ Ἑλλάδα ἔχει τήν εὐλογία καί τό προνόμιο νά διαθέτει μιά γλώσσα μέ παγκόσμια ἀναγνωρισιμότητα καί ἀποδοχή.

   Τό γεγονός αὐτό συνιστᾶ ἐξέλιξη ὕψιστης ἐθνικῆς σημασίας γιά τήν Ἑλλάδα καί τόν διεθνῆ της ρόλο. Ἀναγνωρίζεται ἔτσι «ὁ ρόλος καί ἡ συνεισφορά τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας στή διατήρηση καί τή διάδοση τοῦ ἀνθρώπινου πολιτισμοῦ καί τῆς κουλτούρας ἀνά τούς αἰῶνες». Ὁμιλεῖται καί γράφεται ἀκατάπαυστα σχεδόν τέσσερις χιλιάδες χρόνια κι ἀποτελεῖ τήν παλαιότερη ἰνδοευρωπαϊκή γλώσσα.

   «Γιά κοιτάξετε πόσο θαυμάσιο πράγμα εἶναι», ἀναφωνεῖ ὁ νομπελίστας ποιητής μας Γιῶργος Σεφέρης, «…ἀπό τήν ἐποχή πού μίλησε ὁ Ὅμηρος ὥς τά σήμερα, μιλοῦμε, ἀνασαίνουμε καί τραγουδοῦμε μέ τήν ἴδια γλώσσα. Κι αὐτό δέν σταμάτησε ποτέ, εἴτε σκεφτοῦμε τήν Κλυταιμνήστρα πού μιλᾶ στόν Ἀγαμέμνονα, εἴτε τήν Καινή Διαθήκη, εἴτε τούς ὕμνους τοῦ Ρωμανοῦ καί τόν Διγενῆ Ἀκρίτα, εἴτε τό Κρητικό Θέατρο καί τόν Ἐρωτόκριτο, εἴτε τό δημοτικό τραγούδι».

   Καί ἡ ἀκτινοβολία της παγκόσμια! Ὀφείλεται ἀσφαλῶς στό κύρος πού ἀπέκτησε διεθνῶς ἡ ἑλληνική ὡς γλώσσα τῆς Καινῆς Διαθήκης, τῶν μεγάλων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, τῆς ὑμνογραφίας τῆς ὀρθόδοξης λατρείας. Ἀκόμη καί στούς δυσχείμερους αἰ­ῶνες τῆς σκλαβιᾶς πού πέρασε τό Ἔθνος μας, ἡ κιβωτός τῆς γλωσσικῆς μας παρά­δοσης ὑπῆρξε ἡ Ἐκκλησία.

   Λειτούργησε, ἐπίσης, ὡς ἰδανικό ὄχημα γιά τήν ἔκφραση καί τήν ἐνσάρκωση τῶν προϊόντων τῆς ἀνθρώπινης διάνοιας. Στίς ἐπιστῆμες, στά γράμματα καί στίς κατακτήσεις τῆς τεχνικῆς κατέχει κυρίαρχη θέση· ὄχι μόνο διέθεσε ὅρους καί λέξεις, ἀλλά χρησίμευσε ὡς δεξαμενή ἰδεῶν, ἀξιῶν, θεωριῶν, ὡς μέσο γιά τή συστηματοποίησή τους, ὡς  ἐργαλεῖο  γιά τήν πρακτική ἐφαρμογή τους.

   Αὐτή τή γλώσσα πού μᾶς «ἔδωσαν ἑλληνική», σύμφωνα μέ τόν νομπελίστα ποιητή Ὀδυσσέα Ἐλύτη, καλούμαστε νά τή διαφυλάξουμε ἀπό τίς σύγχρονες προκλήσεις ὡς πυλώνα ἐθνικῆς ἰσχύος, ὡς μέγιστο ἐθνικό κεφάλαιο καί κριτήριο ἐθνικῆς εὐρωστίας, ὡς ἔπαλξη ὕψιστης στρατηγικῆς σημασίας. Ὀφείλουμε νά ἐπαγρυπνοῦμε, γιά νά μή γίνει ἡ γλώσσα προϊόν ἀλγορίθμου καί σταματήσει νά λειτουργεῖ ὡς φορέας πολιτισμοῦ. «Γιά τή μητέρα γλώσσα μας τά λάβαρα κρατῆστε», διασαλπίζει ὁ ἐθνικός μας ποιητής Κωστής Παλαμᾶς. Τῆς ἀξίζει. Τό χρωστᾶμε στήν οἰκουμένη!

“Ἀπολύτρωσις”, Φεβρ. 2026