«Ἐν ὕδατι καὶ Πνεύματι»

   Ἀπό τή φθορά τῆς κτίσης στόν ἁγιασμό τῶν Θεοφανίων.

   «Ἀνησυχία ἀπό ἔρευνα γιά τό ἐμφια­λω­μένο νερό – κίνδυνος ὑγείας ἀπό τά μικροπλαστικά».

   «Μολυσμένο νερό σέ ὅλη τήν Εὐρώ­πη ἀπό λιπά­σμα­τα, φυτοφάρμακα καί βιομη­χανικά ἀπόβλητα».

   «Παγκόσμια ἀνησυχία γιά λειψυδρία».

   «Ἀπό τίς βρύσες τῆς μισῆς Ἑλλά­δας τρέ­χει βρώμικο νερό – ἀποκα­λυ­πτική ἔρευνα τῆς ἐφημερίδας “Τό Βῆμα”».

   Εἰδήσεις καθημερινές, σχε­δόν μονό­το­νες πιά ἀπό τήν ἐ­πανά­λη­ψή τους, πού πε­ρι­­­στρέ­­­φονται γύρω ἀπό ἕνα στοιχεῖο ἀπολύ­τως ἀναγκαῖο γιά τή ζω­­ή: τό νερό.

   «…καὶ πνεῦμα Θεοῦ ἐ­πε­φέ­ρετο ἐπά­νω τοῦ ὕδα­τος… καὶ εἶπεν ὁ Θεός· ἐξαγαγέ­τω τὰ ὕδατα ἑρ­πετὰ ψυ­χῶν ζω­σῶν καὶ πετει­νὰ πετόμενα ἐπὶ τῆς γῆς» (Γέ 1,2. 20).

   Ἡ πρώτη ζωή προ­­­­­­ῆλ­θε ἀπό τό νε­ρό· καί τό νερό πα­ρα­μένει ἄρ­ρη­κτα δε­μένο μέ τή ζωή. Κα­λύ­πτει τά τρία τέ­ταρτα τῆς ἐ­πι­φά­νειας τῆς γῆς καί ἀ­ποτελεῖ τό 70-90% τοῦ ἀν­θρώ­πινου ὀρ­γανισμοῦ. Αὐτή ἡ φαι­νο­με­νικά ἁπλή χη­μική ἕνωση εἶναι προι­κισμένη μέ τόσο μοναδικές φυσι­κές ἰδιό­τητες, ὥστε, ἄν καλούμασταν νά ξε­χωρίσουμε τήν οὐσία πού κα­θιστᾶ τόν πλανήτη μας κατοική­σιμο, θά ἐπιλέγαμε χωρίς διστα­γμό τό νε­ρό. Δέν ὑπάρχει σχε­δόν καμία βιο­λογική λειτουργία στήν ὁποία νά μή συμ­μετέχει.

   Αὐτό τό μοναδικό στοιχεῖο τῆς δημι­ουρ­γίας χρησιμοποιεῖ ἡ Ἐκκλησία ὡς μέ­σο ἁγια­σμοῦ τοῦ ἀνθρώπου καί τῆς κτί­σης. Σ’ αὐτό καταδύεται ὁ ἄνθρωπος στό μυστήριο τοῦ Βαπτίσματος, γιά νά γίνει «σύμφυτος καί κοινωνός τοῦ θανά­του καί τῆς ἀνα­στά­σεως Χρι­στοῦ», καί τό νερό μετα­βάλ­λεται σέ «λουτρὸν πα­λιγ­γενε­σί­ας, εἰς ἄφεσιν ἁ­μαρτιῶν καὶ ἔν­δυμα ἀ­φθαρσίας». Σ᾽ αὐτό βαπτίζεται καί ὁ ἴδιος ὁ Δημιουργός του, «ἡ πηγὴ τοῦ ὕδατος τοῦ ζῶντος», «ὑπὸ Ἰω­άν­νου εἰς τὸν Ἰορ­δάνην» -μία ἀκόμη πράξη θεί­ας συγκα­τάβασης καί ἄκρας ταπείνω­σης.

   Κι ὅμως, αὐτό τό θαυμαστό ὑλικό σῶμα, αὐτή ἡ «μήτρα τῆς ζωῆς», ὁ ἀ­πο­στάτης καί πλεονέκτης ἄνθρωπος τό μό­λυνε, τό κατα­νάλωσε ἀλόγιστα, τό κατέ­στησε ἀπειλή γιά τήν ἴδια του τήν ὕπαρ­ξη. Πληθαίνουν οἱ φω­νές πού προ­ειδο­ποιοῦν γιά ἀκατάλληλους ὑ­δάτι­νους πό­- ρους, γιά μολυσμένα ἐμ­φια­λωμένα νερά, γιά μικροπλαστικά καί ἐπι­κίνδυνες χημικές οὐσίες στό νερό πού πί­νουμε. Οἱ ἀ­ναπτυσσόμενες χῶ­ρες βιώ­νουν δραμα­­τικότερα τίς συ­νέπειες τῆς ἔλ­λειψης ἀ­σφαλοῦς πό­σιμου νεροῦ. Ὁ Πα­γκό­σμιος Ὀργανι­σμός Ὑγείας ἀναγνω­ρίζει τήν πρό­­σβα­ση σέ καθαρό νερό ὡς βα­σικό ἀν­­θρώπινο δικαίωμα, ἐνῶ, σύμ­φωνα μέ τή UNICEF, περισσότεροι ἄν­θρω­ποι χά­νουν τή ζωή τους ἐξαιτίας τοῦ ἐπι­σφα­λοῦς νεροῦ παρά ἀπό τόν πόλεμο. Τήν ἴδια στιγμή, ἡ λειψυδρία -ἀπόρροια τῆς κλιματικῆς ἀλ­λαγῆς καί τῆς ἀλόγι­στης κατα­νάλωσης- ἀναδεικνύ­εται σέ μία ἀπό τίς σο­βαρότερες ἀπειλές καί γιά τήν Εὐρώπη, συγκροτώντας αὐτό πού πλέον ὀνομάζουμε ὑδατική κρίση.

   Στό ἀδιέξοδο πού δημιούργησε ἡ ἀν­θρώπινη ἀλαζονεία ἔρχεται ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ νά ἀποκαταστήσει καί νά μεταμορ­φώσει τή δημιουργία τήν ἡμέ­ρα τῶν Θε­ο­φανίων. Μέ τήν ἀκολουθία τοῦ Ἁγια­σμοῦ τῶν Ὑδάτων ἀναδη­μι­ουρ­γεῖται ὁ πε­σμέ­νος κόσμος. «Σήμε­ρον τῶν ὑδά­των ἁγιά­ζεται ἡ φύσις». Τά νερά τῆς δη­μιουργίας, σκοτι­σμέ­να καί μολυσμένα ἀ­πό τήν πτώ­ση, φανερώ­νονται πλέον -ὅ­πως τά νερά τοῦ Ἰορδάνη- ὡς ἀρχή ἀνα­δημιουρ­γίας καί σωτηρίας. Τό ἅγιο Πνεῦ­μα τό Ζωο­ποιόν κατέρ­­χεται καί αὐτά, καί μέσῳ αὐτῶν ὁλόκληρη ἡ κτίση, ἀποκαθί­στα­νται στόν προορισμό τους: τή ζω­ή τοῦ ἀνθρώπου ὡς κοινωνία μέ τόν Θεό.

   Μέ τή Βάπτιση τοῦ Κυρίου «τὸ πί­κρὸν ὕδωρ εἰς γλυκύτητα μεταποι­εῖ­ται» καί «ἡ ἁλμυρὰ τῆς ἀπιστίας θά­λασσα ἔ­φυγε», ὅ­πως ψάλλει ἡ Ἐκκλησία. Τό μέ­γεθος τῆς θείας φιλανθρωπίας ὑπερ­­βαίνει τή στενή μας λογική. Τόν κα­θα­για­σμό τοῦ νεροῦ δέν μποροῦμε νά τόν ἀ­ποδείξουμε μέ τίς αἰσθή­σεις μας. Τά ἔρ­γα μας μαρτυροῦν φθορά, αὐτοκα­τα­­στρο­φή καί ἀνταρσία. Μία εἶναι ἡ ἐλπίδα μας: Ἐκεῖνος πού δι᾽ ὕδατος καί Πνεύ­ματος ἀνακαινίζει τή φθαρεῖσα ἀπό τήν ἁμαρ­τία φύση μας νά εἰσα­κούσει, γιά ἄλ­λη μία φορά, τήν ἱκεσία μας: «Ἁγίασον τὸ ὕδωρ τοῦτο…».

Εὔφημη Μπούτσικου-Ρίζου

“Ἀπολύτρωσις”, Ἰαν. 2026